In december 2024 sprak BNNVARA met Bo (28), moeder van een jonge zoon en werkzaam in de zorg. Sinds haar scheiding begin 2023 was ze thuisloos: eerst een maand bij een vriendin, daarna tweeënhalve maand op een vakantiepark, daarna anderhalve maand bij vrienden, en uiteindelijk bij haar vader.
Ze vroeg urgentie aan in Leiden en kreeg die niet. Ze stond daar te kort ingeschreven, en volgens de beoordeling waren er te weinig bijkomende problemen. Een kind hebben telde daarbij niet mee. Zoals ze het zelf samenvatte: "Je valt overal tussen wal en schip."
Pointer beschreef in 2020 een vergelijkbaar geval: Jaciënca (26), student met twee kinderen van één en twee, van wie het tijdelijke jongerencontract afliep in een stad waar de gemiddelde wachttijd zestien jaar was. Ook zij vroeg meerdere keren urgentie aan en kreeg die niet. Pas nadat een journalist de corporatie om een reactie vroeg, kwam er uitstel.
Niets.
Dat is geen bescheidenheid, dat is de feitelijke situatie, en het is beter dat je het hier leest dan nadat je iets geïnstalleerd hebt.
Bo zocht in Leiden. In onze eigen metingen ging daar van de 123 sociale huurwoningen die we zagen 2% via loting; over het hele portaal Huren in Holland Rijnland is dat 7% over 454 woningen. Vrijwel alles gaat daar op inschrijfduur.
Dat betekent: de volgorde ligt vast op het moment dat een advertentie sluit. Bo stond kort ingeschreven. Sneller reageren had haar niet vooruit geholpen, want snelheid speelt daar geen rol. Vaker reageren ook niet. Een app die automatisch reageert had aan haar situatie precies nul veranderd.
Wat haar wel had geholpen — urgentie, of simpelweg meer woningen — ligt bij de gemeente en de corporatie, en daar heeft software niets te zoeken.
Omdat het verhaal van Bo laat zien waar dit systeem in twee stukken uiteenvalt, en die twee stukken worden constant door elkaar gehaald.
Er is het tekort: er zijn te weinig woningen, de wachttijden zijn absurd, en urgentie is voor de meeste mensen geen uitweg. Daar is geen app, geen abonnement en geen trucje voor. Wie je iets anders verkoopt, verkoopt je iets.
En er is de verdeling: de vraag wie van de wachtenden die ene vrijgekomen woning krijgt. Dat is een administratief proces met regels, termijnen en deadlines. Daar valt wél iets te verliezen door pech of drukte — en dus ook iets te voorkomen.
Het eerste is het echte probleem. Het tweede is het enige waar wij iets over te zeggen hebben, en het is klein. Maar het is niet nul, en het treft precies de mensen met de minste losse tijd.
Zuidwestwonen, het samenwerkingsverband voor Zeeland en West-Brabant, publiceerde over 2025 een cijfer dat zelden geciteerd wordt: 13.190 gebruikers plaatsten samen bijna een half miljoen reacties op woningaanbod in één jaar. Dat is gemiddeld zo'n achtendertig reacties per persoon per jaar, in één regio. Tegenover 28.740 ingeschreven woningzoekenden stonden ruim 3.300 toegewezen woningen.
Achtendertig keer reageren is niet achtendertig keer een formulier invullen. Het is honderden keren kijken of er iets nieuws staat, elke keer beoordelen of je in aanmerking komt, en dat volhouden terwijl er meestal niets uitkomt.
Daar komt bij dat het aanbod niet op je wacht. Wij volgen sinds 6 augustus 2026 elk uur het complete aanbod van elf regionale woonportalen. Van de 1830 lotingen die we zagen stond de mediaan 4 dagen online, de kortste 1 dagen, en was 93% binnen een week weer gesloten.
Vier dagen is niets als je in ploegendienst werkt, mantelzorger bent, of in je eentje kinderen naar bed brengt — precies de groepen die het vaakst in de sociale huur zoeken en de minste vrije avonden hebben. Een advertentie die dinsdag opengaat en vrijdag sluit, gaat langs iemand heen die pas zaterdag tijd had.
Die woning is dan niet misgelopen door te weinig inschrijfduur. Die is misgelopen omdat er niemand keek.
Twee dingen, allebei bescheiden.
Je verliest geen woning meer waar je al recht op had. Bij inschrijfduur telt een reactie die je niet plaatst niet mee, ook al stond je bovenaan. Bij loting zit je simpelweg niet in de trekking. Dat is de enige categorie "misgelopen woning" die oplosbaar is — en in lotingregio's is het geen kleine categorie.
Je hoeft er niet meer elke dag aan te denken. Dat is geen woning en geen kortere wachttijd. Maar als je zoektijd in jaren wordt gemeten, is het verschil tussen elke avond zelf kijken en het vanzelf laten gebeuren ook een paar jaar waarin je 's avonds iets anders kunt doen.
Om misverstanden te voorkomen, want dit is het deel waar aanbieders vaag over doen:
maten — Limburg, Noord-Kennemerland, en grotendeels ook Leiden — verandert je positie niet.
Dat laatste punt is waarom dit stuk begint waar het begint. Voor Bo zou dit niets hebben uitgemaakt. Dat mag je van ons weten voordat je iets downloadt.
Bekijk de cijfers voor jouw regio
Verder lezen
Overzicht
Inschrijven kost bijna overal geld — behalve bij zeven regio's. En bij drie daarvan maak je ook nog eens echt kans via loting. De volledige vergelijking.
Uitleg
Bij loting telt je inschrijfduur niet mee. Wat wél telt, hoe lang je hebt om te reageren, en hoeveel mensen er per woning worden getrokken.
Mythes
Het eerlijke antwoord hangt volledig af van waar je zoekt. In de ene regio is meer dan de helft loting, in de andere zagen we er geen enkele.